तामाङ समुदाय मंगोल नश्लका बौद्ध, बोन, र प्रकृति पूजक समुदायको रूपमा परिचित छन्। उनीहरूको विवाह संस्कारहरू सांस्कृतिक र सामाजिक दृष्टिकोणबाट निकै महत्वका साथ सम्पूर्ण रूपमा सम्पन्न गरिन्छ। तामाङहरूमा कुनै व्यक्तिगत थर नभएर समूहमा आधारित सञ्जाल हुन्छ, जुन "खलकलाअी ह्रुअी" भनेर चिनिन्छ।
१. ङारु परम्परा
तामाङहरूको विवाह संस्कारमा स्वाँगे परम्परा अनिवार्य हुन्छ। यस परम्पराअनुसार, विवाह गर्नका लागि 'ङारु'को परिभाषा महत्त्वपूर्ण छ।
- ङारु:
- यस शब्दको उत्पत्ति "ङाम" (नजिक) र "ह्रुअी" (हड्डी समूह) मिलेर भएको देखिन्छ।
- तामाङ समुदायले समाजिक नियमका आधारमा, ङारु भित्र नपर्ने ह्रुअीका मानिससँग मात्र विवाह गर्नुपर्ने मान्यता राख्दछन्।
२. विवाहका प्रकार
तामाङ समुदायमा विभिन्न प्रकारका विवाह विधिहरू प्रचलित छन्:
- मागी विवाह:
- परिवार र नातेदारको सहयोगमा भएको विवाह।
- चोरी विवाह:
- केटा/केटीले परिवारको अनुमति बिना विवाह गर्ने।
- प्रेम विवाह:
- प्रेमका आधारमा दुई व्यक्तिहरू बीचको विवाह।
- जारी विवाह:
- कुनै साथीको साथ जारी राख्ने विवाह।
- विधुवा विवाह:
- विधवा वा विधुरको पुनर्विवाह।
तामाङहरूमा मामाचेला र फुपुचेला विवाहको प्रचलन पनि छ। यहाँ, 'चेला' भन्नाले नातेदारको सन्दर्भमा नजिकको व्यक्ति जनाउँछ, र यस्ता विवाहमा कुनै नजिकको थरको मानिससँग विवाह गर्न पाउने व्यवस्था हुन्छ।
३. विवाह संस्कार सम्पन्न गर्ने प्रक्रिया
तामाङ विवाह संस्कार सम्पन्न गर्नका लागि विभिन्न विधिहरू अनिवार्य रूपमा गर्नुपर्छ, जसमा समावेश छन्:
- चाङ म्हाअीबा:
- एक प्रकारको धार्मिक विधि।
- चाङह्रीबा:
- नयाँ दम्पतीको भविष्यको शुभकामना दिनुपर्ने विधि।
- पोङथान्बा:
- विवाह समारोहको तयारी र स्वागत।
- छिबाखिबा:
- सांस्कृतिक र धार्मिक विधिहरू।
- चारताम:
- विवाहमा दान र उपहारको आदानप्रदान।
यसरी, तामाङ विवाह संस्कार एक जटिल र सांस्कृतिक धरोहरको रूपमा कायम रहन्छ, जसले व्यक्तिगत र सामुदायिक सम्बन्धलाई मजबुत बनाउँछ। तामाङहरूको विवाह संस्कारले सामाजिक नाता, परंपरा र संस्कृतिलाई प्रकट गर्दै एक महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दछ।
